Ongeveer 70 procent van de zwangeren heeft last van misselijkheid in het begin van de zwangerschap en ongeveer 50 procent van hen moet daarbij ook overgeven.

Het is dus een heel veel voorkomend verschijnsel maar er zijn wel veel variaties. De één is alleen in de ochtend misselijk of juist alleen in de avond, de ander de hele dag en zelfs in de nacht. Een klein percentage zwangeren heeft extreem last van zwangerschapsmisselijkheid en houdt helemaal niets meer binnen, verliest daardoor gewicht en is flink ziek. Dit heet ‘hyperemesis gravidarium’.

Juich niet te vroeg, als je je met de test in je hand, kiplekker voelt. Bij de meeste zwangeren begint de misselijkheid pas bij zes weken. De piek ligt tussen de achtste en tiende week. Lichamelijke en emotionele moeheid verergeren de misselijkheid.

Je zou hier op kunnen anticiperen door in die weken jezelf wat meer rust en ontspanning te gunnen, ga wat eerder naar bed en blijf op niet-werkdagen wat langer liggen. De meeste zwangeren merken dat de misselijkheid weer afneemt na 12 weken zwangerschap.

Waarom?
Hoe vervelend het ook is, misselijkheid en braken is de manier van ‘moeder natuur’ om moeders en hun kleintjes te beschermen tegen door voedsel overgedragen ziektes en ook om de baby te beschermen tegen chemische stoffen die de organen kunnen beschadigen in de belangrijkste ontwikkelingsstadia. Dit zou kunnen verklaren waarom veel zwangere vrouwen in het begin van de zwangerschap afkeer van vlees, bepaalde groenten en cafeïnehoudende dranken ontwikkelen (dat de koffie zo vies smaakte was bij mij het eerste teken van zwangerschap) en liever smakeloos voedsel eten. Je immuunsysteem en afweer tegen ziekmakende bacteriën en virussen wordt in de zwangerschap op een natuurlijke wijze onderdrukt om afstoting van, het zich ontwikkelende kindje in je buik, te voorkomen. Dat je misselijk wordt van mogelijk schadelijk voedsel is dus een natuurlijke beschermingsmechanisme. Toch wel weer mooi als je het zo bekijkt…alles voor het goede doel.

Ook een grappig feitje: uit verschillende onderzoeken bleek, dat van de zwangeren die last hadden van misselijkheid, 55% zwanger waren van een meisje.

Oorzaak
Hoewel het nog steeds niet precies duidelijk is wat de misselijkheid, het overgeven of hyperemesis gravidarum veroorzaakt, wordt algemeen aangenomen dat het hormoon hCG de grote boosdoener is. Het hCG-gehalte is aan het begin van de zwangerschap hoog, met een piek rond de 10e week en afname na de 12e week. We zien dat de misselijkheid erger is bij meerlingzwangerschappen, waarbij de productie van hCG ook hoger is dan bij een zwangerschap van één kindje.

Het hCG-hormoon zal niet de enige oorzaak zijn, er spelen nog vele andere factoren een rol, zowel genetische als omgevingsfactoren. In bijvoorbeeld Afrikaanse en Aziatische landen komt zwangerschapsmisselijkheid minder voor dan in westerse landen. Voeding kan hierbij een rol spelen.

Wellicht heb je ook al gemerkt dat bepaalde geuren misselijkheid opwekken.

Of het nu gaat om de stank van de vuilniswagen die voorbij rijdt of de geur van het parfum van je collega in een overvolle lift, bepaalde geuren gaan je flink tegenstaan en kunnen je misselijk maken. Oestrogeen is het hormoon dat verantwoordelijk is voor het reukvermogen. Als zwangere maak je veel oestrogeen aan en ruik je daardoor beter. Als je geen raam open kunt zetten of weg kunt lopen, probeer dan frisse geuren op te snuiven. Neem een flesje citroenextract of een takje verse rozemarijn in je tas en snuif stiekem even als dat nodig is.

Komt mijn kindje iets tekort?
In principe komt je kindje niets te kort en regelt je lichaam, via de placenta, dat je kindje alle benodigde voedingsstoffen krijgt om zich te kunnen ontwikkelen en te kunnen groeien. Maar als je zelf weinig eet en/of binnenhoudt, gaat dat wel ten koste van jouw gezondheid. Als je gewicht verliest dan is het belangrijk dat je contact opneemt met je verloskundige en is opname in het ziekenhuis mogelijk noodzakelijk om te zorgen dat je niet uitdroogt en voedings-en vitaminetekorten oploopt.

Tips

  • Eet waar je zin in hebt. Eet en drink gedurende de dag kleine beetjes zodat er altijd wat in je maag zit. Het is niet nodig om warm te eten. Wanneer je een goed gevulde salade (zie bijvoorbeeld dit recept) met eventueel een broodje eet , heb je al een groot deel van je dagelijks benodigde voedingsstoffen binnen.
  • Van gember is bekend dat het de misselijkheid onderdrukt, voeg plakjes verse gember of geraspte gember (smaak en werking is sterker als je de gember raspt) toe aan heet water en laat dit 10 minuten trekken. Als je het in een thermoskan bewaart kun je hier de hele dag slokjes van drinken. Afgekoeld en in de koelkast bewaren kan natuurlijk ook, voeg er nog wat limoensap aan toe en je hebt een lekker fris watertje. Gember is ook verkrijgbaar in capsules.
  • Er zijn speciale lollies, preggie pops genaamd die zouden kunnen helpen bij het onderdrukken van de misselijkheid.
  • Probeer meer rust en ontspanning in je dagen te plannen, slaap meer dan normaal.
  • Als geuren tijdens het koken je storen, overweeg dan om te extra porties te koken op de dagen dat je je goed voelt, en vries de maaltijden vervolgens in voor dagen waarop je het niet kunt uithouden in de keuken.
  • Overweeg alternatieve geneeskunde, zoals acupunctuur en homeopathie.
  • Bij de huisarts kun je om medicatie vragen als de misselijkheid en het overgeven je echt beperken bij je dagelijks functioneren. Deze medicijnen (meestal wordt Emesafene gegeven) hebben wel als bijwerking dat ze je suf maken en je je mag om deze reden dan ook geen auto rijden.

Liefs, Dorti
Verloskundige

Bronnen

https://www.parents.com/pregnancy/my-body/morning-sickness/morning-sickness/

http://news.cornell.edu/stories/2000/05/morning-sickness-protects-mothers-and-their-unborn

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3676933/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18272271

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15051552

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17957907