Ik wil iets anders dan in het protocol staat! Wat nu?
Afgelopen dinsdag ontving ik zwangere dames op het spreekuur. Ik besprak met een dame wat het regionale protocol over zorg van de zwangerschap na 42 weken inhield. Er wordt een zwangerschapscontrole in het ziekenhuis ingepland bij 41 ½ week en een overname ingepland vanaf 42 weken. Ik zag dat ik haar aan het denken zette. Haar reactie was: “Ik zou liever af willen wachten. Maar mag dit dan ook”?

Wat is een protocol?
Een protocol is een document met handelingen en beleid ter ondersteuning van zorgverlening. Deze zijn opgesteld door een beroepsgroep, of een praktijk: dit kan allemaal. Soms zijn protocollen landelijk opgesteld. Soms zijn ze binnen een regio opgesteld waarin ziekenhuizen en eerstelijns praktijken samenwerken.
Een protocol kan over elk onderwerp gaan: bijvoorbeeld welke actie er ondernomen moet worden bij een bepaalde waarde in het bloed of hoe vaak je op zwangerschapscontrole komt. In het geval van deze dame sprak ik  over het protocol waarin staat wat de te doorlopen stappen zijn als een zwangerschap  dan langer dan 42 weken duurt. Als zwangere, barende of kraamvrouw kan het dus zijn dat je protocollen tegenkomt die aangeven dat de verloskundige je naar het ziekenhuis ‘moet’ verwijzen.

Om de vraag van de zwangere in de inleiding te beantwoorden: je moet niks, je bent niet verplicht om iets te doen. De verloskundige is verplicht om je volledig te informeren over de situatie en beleidsopties. Hoe zou dit eruit zien in de praktijk?

  • Samen met de verloskundige wordt jullie wens uitgebreid besproken. Een hulpmiddel hierbij is deR.A.I.N.S.– methode. Wat zijn de Beweegredenen, wat zijn de Risico’s, wat zijn de Alternatieven, wat vind Ik? Wat zou er gebeuren als we Niks zouden doen? en Stilstaan bij de situatie, de tijd nemen.

Als jullie meer informatie nodig hebben of vragen hebben dan kan je verloskundige jullie hier mee helpen.

  • De verloskundige bespreekt alle informatie die beschikbaar is over jullie keuze(opties). Gezamenlijk wordt er gekeken naar een zorgpad die voor jullie en de zorgverlener haalbaar is. Wat is/wordt het plan?
  • Ook al wordt een protocol niet opgevolgd, hoeft het niet zo te zijn dat het plan afwijkt van wat door de wetenschap beschreven wordt als verantwoorde zorg voor jou en je kindje. Als dit plan verschilt van zorg die normaliter wordt gegeven, of de risico’s zijn onduidelijk, dan wil de verloskundige mogelijk het zorgpad bespreken met de zorgverleners vanuit het ziekenhuis waarmee ze samenwerkt, of collega’s uit de eerstelijns praktijk. Dit is uiteraard als jullie hiervoor toestemming geven.
  • De verloskundige mag aangeven wat haar advies zou zijn en welke zorg zij adviseert. Mocht dit niet aansluiten bij de wensen die jij hebt, dan helpt de verloskundige jou met het vinden van een zorgverlener die dit wel wil. Ook wordt er mogelijk een overleg met meerdere zorgverleners georganiseerd om te kijken hoe er gezamenlijk een oplossing gevonden kan worden.

Wat zijn redenen om wensen buiten het protocol te hebben?
Dit kan van alles zijn! Een protocol is een protocol, niet afgestemd op een individueel persoon. Misschien heb je eerder een specifieke vorm van zorg ontvangen, welke je onprettig/onnodig vond. Of wellicht is jouw specifieke situatie anders dan veelal gezien wordt. Ook kan het zijn dat je vanuit de omgeving of nieuw onderzoek een bepaalde kijk hebt op je situatie.

Je mag dus altijd kritisch zijn op het beleid wat gesteld wordt. Laat je volledig informeren over de adviezen vanuit het protocol en het onderzoek erachter, zodat je een geïnformeerde keus kan maken!

Liefs, Michelle
Verloskundige

Bron
KNOV en NVOG (2015), Leidraad Verloskundige zorg buiten de Richtlijnen, Utrecht