Als je de wens hebt om zwanger te raken is enige kennis omtrent de vruchtbare dagen van belang om het juiste moment te kiezen en de kans op een zwangerschap te verhogen. Dagelijks gemeenschap hebben is hiervoor zeker niet noodzakelijk. Zowel eicellen als spermacellen hebben een bepaalde levensduur waardoor twee à drie keer per week gemeenschap meer dan voldoende is. De meest vruchtbare dagen zijn midden in de menstruatiecyclus.

Maandelijks bereid je lichaam zich onder invloed van hormonen als FSH en LH voor op een zwangerschap. FSH zorgt voor de groei en rijping van eicellen in de eierstok en de stijging van LH zorgt voor de eisprong.  Enkele eiblaasjes die vanaf de geboorte opgeslagen liggen in de eierstok gaan zich ontwikkelen tot eicellen. Gelijktijdig wordt het baarmoederslijmvlies in de baarmoeder opgebouwd. Indien een eicel bevrucht wordt door een spermacel kan deze zich in het baarmoederslijmvlies innestelen om uit te groeien tot een placenta en een baby. Maandelijks komt één volledig uitgegroeide eicel vrij die via de eierstok naar de baarmoeder gaat. Indien deze niet bevrucht wordt stoot je lichaam de eicel inclusief het baarmoederslijmvlies af. Dit wordt ook wel de menstruatie genoemd. De eisprong is gemiddeld genomen bij een cyclus van 28 dagen op dag 14. Een eisprong vindt altijd veertien dagen voor de eerste dag van volgende menstruatie plaats. Echter weet je niet wanneer deze dag zal zijn en is de exacte datum en tijdstip van de eisprong afhankelijk van de hormonale huishouding. Gewichtsschommelingen, extreem ondergewicht, duursport en mentale stress hebben invloed op de hormonale huishouding waardoor een eisprong en hierdoor ook een menstruatie kan uitblijven. Een cyclus duurt gemiddeld 28 dagen met een spreiding tussen 23 en 33 dagen. Als jouw cyclus langer of korter duurt en je een actieve kinderwens hebt kan contact met een zorgprofessional helpen om de vruchtbare dagen te bepalen. Bij het berekenen van de vruchtbare dagen is het weten van jou cyclusduur en regelmaat van de cyclus van belang. Indien je deze gegevens weet kun je middels een rekensom de mogelijke dag van de eisprong berekenen.

Wanneer vruchtbaar?
Het zaad van de man leeft ongeveer drie dagen na het klaarkomen. De eicel van de vrouw leeft normaal gesproken niet langer dan 12 tot 24 uur. Het eitje kan een aantal dagen voor de eisprong tot een aantal uur na de eisprong door een spermacel bevrucht worden. Als je tijdens deze dagen vrijt, kan je dus zwanger worden. Het is daarom van belang om te weten wanneer jouw eisprong plaatsvindt.

Eisprong berekenen
Dit doe je als volgt:

  1. Neem de eerste dag van je laatste menstruatie;
  2. Tel hier de lengte van je cyclus bij op. Je berekent je cyclus door het aantal dagen te tellen van de eerste dag waarop je menstruatie begint tot de dag voor je weer opnieuw ongesteld wordt.
  3. Ongeveer 14 dagen voor je volgende menstruatie zal jouw eisprong plaatsvinden.

De meest vruchtbare periode is de dag die je berekend hebt en de twee dagen ervoor.

Dagen tot eisprong Kans vruchtbaarheid
3 dagen voor eisprong Matige kans vruchtbaar
2 dagen voor eisprong Hoge kans vruchtbaar
1 dag voor eisprong Hoge kans vruchtbaar
Eisprong Hoge kans vruchtbaar
1 dag na eisprong Afhankelijk van tijdstip, enkel eerste uren van de dag matig vruchtbaar
2 dagen na eisprong Niet vruchtbaar

Ovulatietest
Omdat het moment waarop de eisprong plaatsvindt, bij elke vrouw erg kan verschillen, is het lastig te bepalen wanneer de eisprong precies plaats vindt. Daarom kan je gebruik maken van een ovulatietest. De uitslag van deze test wordt twee dagen voordat de eisprong plaatsvindt positief. Vanaf dan ben je dus het meest vruchtbaar.

Afscheiding
Een ander teken van vruchtbaarheid kan het veranderen van je afscheiding zijn. Rond de eisprong ziet de afscheiding er namelijk anders uit. Deze is meer transparant, dunner en meer glibberig. Hierdoor kunnen zaadcellen sneller naar je eileiders.

Temperatuur
Je kan zelf ook je vruchtbare periode bepalen door je temperatuur gedurende enkele maanden dagelijks op ongeveer hetzelfde tijdstip te meten. Rond de eisprong stijgt de temperatuur onder invloed van het hormoon progesteron namelijk met 0,3 tot 0,5 graden. Je temperatuur blijft zo hoog tot de volgende menstruatie.

En als het dan niet lukt?
Als je regelmatige seks hebt rond de ovulatie en het lukt na een jaar nog niet om zwanger te worden, mag je contact zoeken met de huisarts. Deze kan jou waarschijnlijk verder helpen. Ook wanneer je een afwijkende menstruatiecyclus of helemaal geen menstruatie hebt moet je aan de bel trekken bij de huisarts!

Liefs, Romi
Verloskundige (i.o.)

Bronnen
Seksuologie, Gijs
KNOV
Martini, F., & Bartholomew, E. (2008). Anatomie en fysiologie, een inleiding. Amsterdam: Pearson Education Benelux.
Prins, M., Roosmalen, J. v., Scherjon, S., & Smit, Y. (2014). Praktische Verloskunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.