Toxoplasmose
Toxoplasmose is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door de ‘toxoplasma gondii’, dit is een parasiet. Zo’n 40% van de bevolking in Nederland heeft wel eens toxoplasmose gehad. De meeste mensen merken dit niet. Vaak zijn er geen ziekteverschijnselen, soms zijn er klachten zoals moeheid, lusteloosheid en lichte koorts. Tijdens de zwangerschap is het van belang om op deze infectieziekte te letten, als je toxoplasmose krijgt tijdens de zwangerschap brengt dit namelijk risico’s met zich mee voor het ongeboren kind zoals aangeboren afwijkingen bij het kind. De parasiet van toxoplasmose kan zich bevinden in de ontlasting van katten, in de grond (waar ontlasting van katten in zit) en in rauw en onvoldoende gegaard vlees. Daarom wordt er in de onderstaande afbeelding geadviseerd om het eten van rauw vlees te vermijden en je vlees, vis en schelpdieren goed te verhitten tot deze gaar zijn.

Daarnaast zijn er extra maatregelen en tips om deze infectieziekte te voorkomen:
– Was je handen voor en na het bereiden van eten, na het verschonen van luiers en na het werken in de tuin.
– Gebruik tuinhandschoenen bij het werken in de tuin.
– Vermijd contact met zand in de zandbak.
– Verschoon niet zelf de kattenbak. Als je dit toch doet, doe dit dagelijks en draag handschoenen.
– Was je handen na het aanraken van dieren op een (kinder)boerderij en vermijd direct contact met geiten en schapen die net jongen hebben gekregen.

Listeria
Listeria is een bacterie. Er zijn verschillende soorten listeria, van één soort ‘listeria monocytogenes’ kun je ziek worden. Ook deze infectieziekte verloopt vaak ongemerkt, soms kunnen er milde griepachtige verschijnselen aanwezig zijn. Als je tijdens je zwangerschap te maken krijgt met Listeria loop je extra risico’s. De infectie kan namelijk tijdens de zwangerschap leiden tot een miskraam of vroeggeboorte. De bacterie kan aanwezig zijn in: rauwe, ongepasteuriseerde melk, kip, vlees, schaal- en schelpdieren, groenten en fruit. Daarom wordt in de onderstaande afbeelding geadviseerd om rauw-melkse kazen te vermijden (op de verpakking staat dan au lait cru). Gelukkig is de meeste kaas in Nederland verhit en dus veilig! De bacterie kan ook voorkomen in kant-en-klare gerookte vis, dit komt omdat deze vis lang bewaard kan worden en de bacterie zich zo kan vermenigvuldigen. Ook rauw vlees, een rauw ei, rauwe melk, rauwe schaal- en schelpdieren en rauwe vis zoals sushi en maatjesharing kan de bacterie bevatten. Houd daarom rekening met het onderstaande overzicht. Een extra maatregel om infectieziekten te voorkomen is het goed wassen van fruit en groenten.

Salmonella
De onderstaande adviezen worden ook gegeven om salmonella te voorkomen. Salmonella is een bacterie die ook kan voorkomen in rauwe dierlijke producten, zoals vlees, vis en eieren, en op rauwe groente, kiemgroenten en fruit. Als zwangere wordt je sneller ziek na een besmetting met deze bacterie.

Vitamine A
Vitamine A is goed voor de huid, ogen, de groei en de weerstand. Een teveel aan vitamine A tijdens de zwangerschap verhoogt echter de kans op aangeboren afwijkingen. Daarom mag je als zwangere niet meer dan 3000 microgram vitamine A binnen krijgen. Vooral leverproducten bevatten veel vitamine A. Daarom wordt er geadviseerd om geen lever te eten en per dag maximaal één boterham met leverworst/leverpastei te eten.

Roofvissen
Het eten van vis is gezond! Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk beschermt tegen hart- en vaatziekten en daarnaast dat de hersenen en het zenuwstelsel bij je ongeboren kindje beter ontwikkelen. Daarom het advies om per week twee keer vis te eten, waarvan één keer vette vis (denk aan: zalm, makreel of haring). In vis kunnen wel dioxines en zware metalen zitten, deze kunnen in grote hoeveelheden mogelijk schadelijk zijn voor je ongeboren kindje. In roofvis zitten meer dioxines en zware metalen. Daarom wordt het eten van roofvis afgeraden.

Dranken
Het drinken van alcohol wordt tijdens de gehele zwangerschap afgeraden (lees: alcohol). Cafeïne komt voor in koffie en in kleine hoeveelheden in thee. Ook energiedrankjes bevatten cafeïne. Cafeïne is mogelijk schadelijk voor je ongeboren kind. Hoe meer cafeïne je binnenkrijgt, hoe groter de kans op een miskraam en een baby met een laaggeboorte gewicht. Daarom wordt het drinken van energydrank afgeraden en mag je maximaal één kopje koffie per dag. Zorg dat je 1,5 tot 2 liter water per dag drinkt.

Kruiden
Plantengifstoffen (aromastoffen) kunnen in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor je kind. In kruiden zitten deze plantengifstoffen. In kruidenpreparaten zijn kruiden erg geconcentreerd. Daarom worden sommige kruiden afgeraden. Welke kruiden kun je hier teruglezen.

Overige
Kalebaskalk wordt soms geadviseerd bij misselijkheid. Hierin zit echter een grote hoeveelheid lood die schadelijk is voor je baby. Gebruik dit daarom dan ook niet.
Drop is ook afgeraden tijdens de zwangerschap. Dit verhoogt de bloeddruk, wat tijdens de zwangerschap kan zorgen voor complicaties.

Bedenk, ondanks de producten die afgeraden worden tijdens de zwangerschap, dat er ook nog zoveel over is wat je wel mag eten!

Liefs Sanne
Verloskundige

Bronnen
– Voedingscentrum. Wat kan ik wel en niet eten tijdens mijn zwangerschap. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/nl/mijn-kind-en-ik/zwanger/wat-kan-ik-wel-en-niet-eten-tijdens-mijn-zwangerschap-.aspx
– Voedingscentrum. Lekker vis eten tijdens de zwangerschap. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/nl/nieuws/lekker-vis-eten-tijdens-de-zwangerschap.aspx
– Voedingscentrum. Salmonella. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/salmonella.aspx
– Voedingscentrum. Vitamine A. Geraapleegd, op 6 mei 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-a.aspx
– RIVM. (2015) Voorkom infecties, uitgerekend nu!. Bilthoven, Nederland: RIVM.
– Voedingscentrum. Listeria. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/listeria.aspx
– RIVM. LCI richtlijn listeriose. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Professioneel_Praktisch/Richtlijnen/Infectieziekten/LCI_richtlijnen/LCI_richtlijn_Listeriose
– RIVM. Toxoplasmose en zwangerschap. Geraadpleegd, op 6 mei 2017, van http://www.rivm.nl/Onderwerpen/T/Toxoplasmose/Toxoplasmose_en_zwangerschap