Er zijn verschillende soorten straling. Niet elke soort straling is schadelijk. De schadelijkheid van straling hangt ook af van de hoeveelheid straling.

Er bestaan twee soorten straling:

  • Niet-ioniserende straling;
  • Ioniserende straling of radioactieve straling.

Niet-ioniserende straling
Een belangrijke vorm van niet-ioniserende straling is elektromagnetische straling. Voorbeelden van dit soort straling zijn: elektrische apparaten, hoogspanningslijnen, mobiele telefoons en zendmasten.
Sterke elektromagnetische velden kunnen lichamelijke klachten veroorzaken. Daarom is het belangrijk om goed om te gaan met bronnen van sterke elektromagnetische velden, zoals hoogspanningslijnen en MRI-scans in ziekenhuizen. Het maakt verschil hoe lang iemand is blootgesteld aan elektromagnetische straling.

Ioniserende straling of radioactieve straling
Ioniserende straling is een verzamelnaam voor straling met hoge energie. Het wordt ook wel radioactieve straling genoemd. Voorbeelden van dit soort straling zijn straling bij een röntgenfoto of bij de productie van kernenergie. Ioniserende straling komt ook van nature in relatief lage hoeveelheden voor in het milieu.
Te veel blootstelling aan ioniserende straling kan schadelijke effecten hebben voor mensen. Daarom houden verschillende inspectiediensten toezicht op het gebruik van ioniserende straling.

De baby in de buik
In de eerste 12 weken zwangerschap wordt het kindje een embryo genoemd. Na deze 12 weken noemt men het kindje een foetus. Tijdens de embryonale periode zijn er veel celdelingen die snel op elkaar volgen. Uiteindelijk wordt het embryo een foetus. Snel delende weefsels zijn gevoeliger voor straling dan andere weefsels. Daarom zijn ongeboren kinderen, en dan met name een embryo, gevoeliger voor ioniserende straling dan volwassenen. De hoeveelheid straling en het ontwikkelstadium van het ongeboren kind hebben invloed op de aard en de ernst van het effect op het kind. Voorbeelden van effecten die zich kunnen voordoen zijn: aangeboren afwijkingen, groeivertraging bij de baby of het overlijden van de baby. Blootstelling aan vooral hoge doses ioniserende straling moet dus vermeden worden in de zwangerschap en vooral in de periode vóór de zwangerschap en in het eerste trimester.

Werk
Werk jij of de aanstaande vader in bijvoorbeeld hoogspanningsmasten, bij zendmasten of bij MRI-apparatuur, let dan goed op! Er kunnen maatregelen getroffen worden wanneer je in je werk geconfronteerd wordt met blootstelling aan straling. Ga dan in overleg met je werkgever of bedrijfsarts. De werkgever is namelijk verplicht ervoor te zorgen dat de arbeidsomstandigheden zodanig zijn dat de stralingsdosis zo laag als mogelijk is. Het is daarom belangrijk om zo vroeg mogelijk te melden aan je bedrijfsarts dat je zwanger bent.

Er zijn ook soorten straling die in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor de ei- en zaadcellen. Bij een man die in contact komt met radioactieve straling, is het beste als hij de straling uit de weg gaat vanaf 3 maanden voor de zwangerschap. Het is belangrijk om dus al vóór een zwangerschap te weten of je of de aanstaande vader met gevaarlijke straling in aanraking komt. Zoek dan contact met je bedrijfsarts of stralingsdeskundige hoe je straling kunt vermijden.

Wil je meer weten over je rechten als werknemer tijdens je zwangerschap? Bekijk dan onze blog: “werk”.

Medische onderzoeken
Geef aan dat je zwanger bent, wanneer er een röntgenonderzoek in het ziekenhuis of bij de tandarts bij jou wordt gedaan. De röntgenstraling kan schadelijk zijn voor de baby. Soms is het mogelijk het onderzoek uit te stellen tot na de bevalling. Wanneer dit niet mogelijk is, kan de baarmoeder vaak worden afgeschermd. De baby krijgt dan zo min mogelijk straling.

Een MRI-scan kan zonder gevaar voor de baby worden gemaakt.

Liefs, Ester
Verloskundige (i.o.)

Bronnen
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/straling/controle-op-straling
zwangerwijzer.nl
https://www.antennebureau.nl/straling-en-gezondheid
Heineman
http://deverloskundige.nl/zwangerschap/subtekstpagina/219/straling/
https://www.erasmusmc.nl/dipe/organisatie/straling/informatie/zwangerschap_folder