Verschillende hormonen spelen een belangrijke rol in de zwangerschap. Deze hormonen kunnen erg vervelende klachten geven, maar zijn wel noodzakelijk voor een goede ontwikkeling van de zwangerschap. Hieronder worden de hormonen beschreven die gerelateerd zijn aan de zwangerschap.

HCG
Vanaf het moment dat de bevruchte eicel zich heeft ingenesteld in de baarmoeder wordt HCG (human choriongonadotrofine) aangemaakt. Het HCG-gehalte stijgt tot 8-9 weken zwangerschap. Hierna daalt de concentratie totdat rond 16 weken een vaste waarde is bereikt. HCG zorgt ervoor dat het corpus luteum (bevindt zich in de eierstok) in stand blijft. Het corpus luteum zorgt er weer voor dat progesteron en oestrogenen worden aangemaakt. Dankzij HCG wordt ook het baarmoederslijm in stand gehouden. Een zwangerschapstest is positief als er aan een bepaalde hoeveelheid HCG in de urine wordt voldaan. Soms kan een test negatief zijn en een paar dagen later toch positief zijn. Dat komt omdat er dan nog niet zoveel HCG in je bloed zit die nodig is voor een positieve test. De hoeveelheid HCG wordt elke dag meer.

Progesteron
In het begin van de zwangerschap is het corpus luteum wat zich in de eierstok bevindt, essentieel voor het continueren van de zwangerschap. Het corpus luteum zorgt dan nog voor de productie van progesteron. Rond 9 weken zwangerschap neemt de placenta dit over. De concentratie progesteron in het bloed neemt tot aan het eind van de zwangerschap toe. De functie van progesteron is het soepel maken van de baarmoeder. Echter verslapt het ook de banden van het bekken, de darmen en bloedvaten waardoor je sneller klachten als bekkenpijn, obstipatie, bloedend tandvlees en spataderen krijgt.

Oestrogenen
Oestrogenen worden vaak vrouwelijke hormonen genoemd omdat ze een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken, de menstruele cyclus en zwangerschap. De placenta is een belangrijk onderdeel voor de productie van oestrogeen. Gedurende de zwangerschap neemt de productie van oestrogenen toe. Oestrogenen zorgen voor een sterke doorbloeding en soepeler maken van de baarmoeder.

Oxytocine
Oxytocine is met name belangrijk bij de bevalling. De hypothalamus, een onderdeel van de hersenen, zorgt voor de productie van oxytocine. Oxytocine is het liefdeshormoon en komt vrij bij ontspanning. Buiten de zwangerschap komt het bijvoorbeeld vrij bij vrijen en verliefdheid. Het heeft een zeer positieve invloed op de baring. Het is daarom belangrijk tijdens de bevalling je volledig over te kunnen geven en ontspanning op te zoeken. Stress en angst verminderen de aanmaak van oxytocine. Na de bevalling is oxytocine belangrijk voor het samentrekken van de baarmoeder. Sommige verloskundigen geven na de bevalling een prik met oxytocine om bloedingen te verminderen. Hetzelfde hormoon wordt gebruikt om de bevalling in te leiden. Oxytocine is niet alleen bij de bevalling een belangrijk hormoon, ook bij borstvoeding speelt het een grote rol. Oxytocine zorgt namelijk voor de afgifte van melk. Huid-op-huidcontact van jou en je kindje heeft een positieve invloed op de afgifte van oxytocine en is daarom belangrijk tijdens de borstvoeding.

Prolactine
Prolactine wordt aangemaakt in de hersenen, om precies te zijn in de voorkwab van de hypofyse, en heeft een stimulerende werking op de ontwikkeling van melkklieren tijdens de zwangerschap. Dit is als voorbereiding op de borstvoeding voor wanneer je kindje geboren is.

Prostaglandine
Prostaglandinen zijn nodig voor het op gang komen van de bevalling. Ze worden in het lichaam onder andere aangemaakt door de vliezen, het baarmoederslijmvlies en de placenta. Prostaglandinen zorgen voor het verzachten van de baarmoedermond en stimuleren de weeënactiviteit. Prostaglandinen remmen de aanmaak van progesteron. Misschien heb je weleens van strippen gehoord. Er wordt dan geprobeerd om de vliezen te scheiden van de baarmoederwand wat de aanmaak van prostaglandinen stimuleert waardoor er weeën kunnen ontstaan.

Endorfines
Endorfine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Tijdens ontspanning en rust worden endorfines aangemaakt. Tijdens de bevalling heeft dit een pijnstillend effect. Het zorgt ervoor dat je wat moe en suffig wordt.

MSH
Het melanocyt-stimulerend hormoon zorgt voor de afgifte van melanine in de huid en het haar. Het bepaalt de kleur van je huid en haar. In de zwangerschap wordt er meer MSH aangemaakt en kan daardoor zorgen voor kleurverandering van de huid. In de zwangerschap kun je dit merken doordat je moedervlekken en tepelhoven donkerder kleuren. Ook kan het zijn dat je pigmentvlekken in je gezicht of nek krijgt, dit heet een zwangerschapsmasker. Het melanocyt-stimulerend hormoon kan ook zorgen voor een linea nigra, een donkere verticale lijn over je buik.

Liefs, Bernice
Verloskundige (i.o.)

Bronnen
Prins, M. van Roosmalen, J. Scherjon, S. & Smit, Y. (2009), Praktische verloskunde (12de druk).
Houten: Bohn Stafleu van Loghum. (pag. 56-57, pag. 118).
https://www.cyberpoli.nl/hypofyse/medisch/hypofyse