Hoera! Je bent zwanger! Misschien is alles nieuw en spannend of ben je al mama. Je eerste bezoek aan de verloskundige of gynaecoloog is de meest lange controle die je ooit zult hebben, het zal ongeveer één uur duren. Lees hier wat zo’n eerste controle inhoudt.

Echo

De eerste controle bij de verloskundige heeft verschillende doelen. Allereerst wordt de zwangerschap bevestigd, vaak door middel van een echo (vitaliteitsecho), dit verschilt per verloskundigenpraktijk. Soms is de zwangerschap nog erg pril en dan kan je kindje alleen via de vaginale echo gezien worden. Het hart van je kindje kan vanaf 6,5 tot 7 weken gezien worden met de vaginale echo. Vanaf 10 weken zwangerschap wordt met name een echo gemaakt via je buik. Er wordt gekeken naar het hartje, naar het kind zelf en of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt. Later wordt er nog een termijnecho gedaan, waarbij precies wordt berekend hoe lang je zwanger bent en wanneer je bent uitgerekend.

Je verloskundige of gynaecoloog ontmoeten

Ten tweede maak je voor het eerst kennis met (één van) je verloskundige(n) of met de gynaecoloog. Zij zal degene zijn waarbij je gedurende je hele zwangerschap, bevalling en kraamperiode terecht kunt voor al je vragen en zorgen. De verloskundige of gynaecoloog controleert hoe het met jouw gezondheid is en die van je kindje. Daarbij geeft zij je voorlichting over een groot aantal onderwerpen, bijvoorbeeld kwaaltjes in de zwangerschap, verschillende onderzoeken, voeding en informatie over je bevalling en de baby.

De anamnese

Een ander belangrijk onderdeel van de eerste controle is de anamnese; een uitgebreid geheel van vragen die de verloskundige je stelt over allerlei onderwerpen. Het doel hiervan is risicoselectie. Het Nederlandse verloskundige systeem is hierop gebaseerd. Er wordt gekeken of je een verhoogd risico hebt op een aandoening of complicatie. Dan is er soms extra onderzoek nodig of wordt je zwangerschap zelfs begeleid door de gynaecoloog in het ziekenhuis in plaats van door de verloskundige. Een zwangere die onder de laag risico categorie valt, mag in de zwangerschap onder controle bij de verloskundige en bij de verloskundige bevallen. Als zich op welk moment dan ook, complicaties voordoen, zal je soms worden doorgestuurd naar de gynaecoloog.

Niet alleen op medisch gebied wordt er een risicoselectie gedaan, maar de verloskundige zal ook kijken naar je sociaalpsychologische en emotionele gesteldheid, bijvoorbeeld hoe je de zwangerschap beleeft en of er dingen zijn waar je je zorgen om maakt.

Onderwerpen uit de anamnese

  • NAW-gegevens: naast je standaard persoonsgegevens, vraagt de verloskundige ook naar je beroep en etniciteit. Sommige beroepen hebben invloed op je zwangerschap. Daarbij kan je door je afkomst meer risico hebben op sommige aandoeningen.
  • Op basis van de informatie over jouw menstruatiecyclus (de eerste dag van de laatste menstruatie) zal de verloskundige vóór de termijnecho, al een inschatting maken van je zwangerschapsduur en je uitgerekende datum. Ook vraagt ze naar zwangerschapsverschijnselen en kwaaltjes.
  • Algemene gezondheid: over je gezondheid, eventuele ziektes, medicijnen en allergieën.
  • Intoxicaties: hiermee worden naast alcohol, sigaretten en drugs ook medicijnen en blootstelling aan gevaarlijke stoffen of straling bedoeld. Het gebruik van foliumzuur komt ook aan bod.
  • Je voedingspatroon: eet je gezond?
  • Eventuele eerdere zwangerschappen, bevallingen en kinderen: de verloskundige wilt alles weten over het verloop van een eerdere zwangerschap, bevalling en kraambed. Hierdoor kan ze een goede risico-inschatting maken.
  • De gezondheid van je familie en je partner;
  • Huiselijk geweld en ervaringen met seksueel misbruik. De verloskundige vraagt naar seksueel misbruik omdat zij jou tijdens de zwangerschap en bevalling jou soms onderzoekt, bijvoorbeeld je buik aanraakt of een inwendig onderzoek doet. Wanneer je vervelende seksuele ervaringen hebt, kan zo’n onderzoek vervelende herinneringen of gevoelens oproepen. De verloskundige wil hier zo veel mogelijk rekening mee houden.

Tot slot is er altijd ruimte om vragen te stellen!

Lichamelijk onderzoek

  • Wegen en meten: BMI berekenen;
  • Bloeddruk meten;
  • Afhankelijk van hoe ver je zwanger bent, zal ze je buik onderzoeken, om te kijken of je baarmoeder te voelen is;
  • Vanaf 12 weken: luisteren naar het hartje via de buik;

Bloedonderzoek

Het bloedonderzoek wordt gedaan om bloedarmoede op te sporen, infecties op te sporen en nógmaals risicoselectie te verrichten. Lees meer over het bloedonderzoek.

Voorlichting

De verloskundige zal voorlichting geven over zwangerschapskwaaltjes, wat je wel en niet mag eten, levensstijl, verloop van de zwangerschap en voorbereiding op het aanstaande (nieuwe) ouderschap (wat je allemaal moet regelen).

Afspraak maken voor counseling

Voorlichting over prenatale screening (counseling) wordt in een aparte afspraak gegeven. De verloskundige informeert jou en je partner over mogelijke onderzoeken tijdens de zwangerschap:

  • Combinatietest (Down syndroom, Edwards syndroom, Pateau syndroom);
  • NIPT-test;
  • 20-weken echo (Structureel Echoscopisch Onderzoek).

Naast informatie geven zal ze jullie helpen met het maken van een beslissing, door voor- en nadelen te bespreken en jullie te ondersteunen.

Tot slot

In de eerste controle komt er enorm veel op je af, het is niet erg als je niet alles zult onthouden. De verloskundige houdt hier altijd rekening mee. Laat je niet gek maken en probeer het vooral als een nieuwe fase in je leven te zien wanneer je je kindje voor het eerst op de echo ziet en alles opeens ‘echt’ wordt.

Daarnaast kun je kennis maken met je verloskundige, die vanaf dat moment altijd voor je klaar staat.

Geloof niet alles wat te vinden is op internet en volg enkel betrouwbare websites zoals bijvoorbeeld deverloskundige.nl en BeBoldandBeautiful.nl.

Liefs, Floor
Verloskundige (i.o.)

Bronnen:

Deverloskundige.nl

Praktische verloskunde
Marianne Prins, Jos van Roosmalen, Sicco Scherjon, Yvonne Smit, Houten, Nederland 2014
Bohn Stafleu van Loghum