Borstvoeding

Borstvoeding
Borstvoeding of flesvoeding: wat past het beste bij jou? In dit artikel staat alle informatie over het geven van borstvoeding: hoe het werkt, waarom het zo goed is voor jouw baby en alle andere voor- en nadelen.

Hoe werkt borstvoeding?
Onder invloed van zwangerschapshormonen maakt jouw lichaam gedurende de zwangerschap extra klierweefsel aan. Hierdoor kunnen je borsten gevoelig zijn en opzwellen. Vanaf de zestiende week kunnen deze kliertjes moedermelk aanmaken zodat jouw baby meteen vanaf de geboorte melk kan drinken van jou.

Hoelang geef je borstvoeding?
De overheid adviseert om minimaal zes maanden borstvoeding te geven. Voor de ene vrouw is dit erg lang en de andere vrouw geeft zonder moeite een jaar lang borstvoeding. Van de 75% Nederlandse moeders die starten met het geven van borstvoeding, geeft 29% na drie maanden nog steeds borstvoeding.

Welke stoffen zitten er in moedermelk?
De samenstelling van de moedermelk verandert voortdurend. Dit is afhankelijk van de duur van de zwangerschap, de lactatie, de voeding en het tijdstip van de dag. De melk past zich dus aan op jouw baby.

De melk die de eerste twee tot drie dagen wordt geproduceerd, wordt colostrum genoemd. Dit is een geelachtig vocht dat veel eiwitten en mineralen bevat, maar minder koolhydraten en vetten dan de moedermelk die later wordt geproduceerd. Dan ontstaat de ontwikkelingsmelk tot ongeveer dag 10. Vanaf 10 dagen na de bevalling produceren de borsten voldoende, rijpe melk voor de baby.

De belangrijkste stoffen in moedermelk zijn de antistoffen. Deze stoffen beschermen tegen infecties van de luchtwegen en het maag-darmkanaal bij zuigelingen. Daarnaast bevat moedermelk groeifactoren en hormonen. Hierdoor ontwikkelen onder andere de darmen zich sneller.

Hoe vaak moet ik mijn baby aanleggen?
Direct na de bevalling is het belangrijk om je baby op je buik te leggen en het liefst ook zo snel mogelijk aan de borst. Het eerste uur is het zoek- en zuigreflex namelijk sterk aanwezig.

De eerste dagen na de bevalling kun je je baby zo vaak aanleggen als je wil. Het is belangrijk om goed en vaak aan te leggen. Onder vaak aanleggen wordt acht tot twaalf keer per 24 uur bedoeld.

Wanneer heeft mijn baby voldoende gedronken?
In het begin kan je nog twijfelen of je baby wel genoeg gedronken heeft. Zodra je baby je tepel loslaat of in slaapt valt heeft hij voldoende gedronken. Je merkt vanzelf wanneer je baby genoeg heeft gedronken. In het begin kan het lastig zijn met aanleggen. Het begint vaak met een paar druppels moedermelk. Na een poos bepaalt jouw baby zijn eigen voedingsschema. Zolang de baby aan de borst zuigt, daadwerkelijk drinkt, voldoende plasluiers heeft en alert is kan je ervan uitgaan dat jouw kindje voldoende drinkt.

Hoe kan ik mijn baby het beste laten aanhappen?
Het belangrijkste en moeilijkste is het goed aanleggen van je baby. Door je baby goed aan te leggen kan deze voldoende melk binnenkrijgen en bescherm je je tepels tegen bijvoorbeeld tepelkloven en je borsten tegen borstontsteking. Voeding geven kan op verschillende manieren. In de blog “voedingshoudingen” zijn de verschillende houdingen weergegeven.

Waar moet je opletten bij goed aanhappen?

  • Het mondje van je baby moet ver open en de lipjes naar buiten gekruld;
  • Jouw baby moet de hele tepel pakken;
  • De wangetjes moeten bol zijn;
  • De neus moet vrij liggen;
  • Jouw baby moet goed voor de borst liggen.

Hoe krijgt mijn baby melk wanneer ik er niet ben?
Je kan niet altijd in de buurt van je baby zijn. Wanneer je weer moet gaan werken of een avondje uit wilt wordt het lastig om borstvoeding te geven. Dan is er de mogelijkheid om te kolven. Met behulp van een apparaat wordt de melk uit jouw borsten gezogen. De afgekolfde melk kan je bewaren en op een ander tijdstip aan je baby geven.

Borstvoeding als anticonceptie?
Bij een borst voedende vrouw is het prolactine-niveau hoger dan bij een vrouw die dat niet doet. Zelfs zo hoog, dat er geen eisprong op kan treden. Hierdoor kan je niet zwanger worden. Deze methode van anticonceptie wordt de LAM-methode genoemd. Regels voor het betrouwbaar toepassen van de LAM-methode de eerste zes maanden na de bevalling zijn:

  • De vrouw geeft volledig borstvoeding, op verzoek, ook ’s nachts (24 uur per dag).
  • De vrouw geeft borstvoeding met intervallen korter dan 6 uur en overdag korter dan 4 uur.
  • De baby krijgt geen bijvoeding, behalve in minimale hoeveelheden, zoals vitaminedruppels. Als een kindje bijvoeding krijgt, drinkt het minder aan de borst, waardoor dus het hormoon prolactine daalt en je meer kans hebt op een eisprong.
  • Bij vaginaal bloedverlies na 8 weken postpartum wordt aanvullende anticonceptie toegepast.

Indien aan al deze voorwaarden is voldaan, kun je borstvoeding gebruiken als anticonceptie. Vanaf 6 maanden postpartum moeten aanvullende maatregelen voor anticonceptie worden getroffen.

Hoewel de LAM-methode een betrouwbare methode is, wordt er geadviseerd om er alsnog andere anticonceptie erbij te gebruiken.

Hoe kan ik stoppen met borstvoeding geven?
Je kan niet van de één op de andere dag stoppen met borstvoeding geven. Als je te snel stopt, loop je namelijk de kans dat je een borstontsteking krijgt. Borstvoeding afbouwen duurt ongeveer 2 tot 4 weken. Het volgen van een afbouwschema is hierbij handig. Het volgende schema gaat uit van 8 voedingen per dag.

VoedingWeek 1Week 2 Week 3Week 4 Week 5Week 6Week 7 Week 8
1BorstBorstBorstBorstBorstBorstFlesFles
2BorstFlesFlesFlesFlesFlesFlesFles
3BorstBorstBorstFlesFlesFlesFlesFles
4BorstBorstFlesFlesFlesFlesFlesFles
5BorstBorstBorstBorstBorstFlesFlesFles
6FlesFlesFlesFlesFlesFlesFlesFles
7BorstBorstBorstBorstFlesFlesFlesFles
8BorstBorstBorstBorstBorstBorstBorstFles

Wat zijn de voor- en nadelen van borstvoeding?
Voordelen van borstvoeding

  • Borstvoeding heb je altijd bij je. Je hoeft geen flesje mee te nemen en om warm water te vragen;
  • Je hoeft geen flesjes uit te koken;
  • Borstvoeding geven kost je lijf een hoop energie. Sommige vrouwen merken dat ze daardoor vrij snel hun zwangerschapskilo’s kwijtraken;
  • Je baarmoeder krimpt sneller terug naar zijn oude formaat van voor de bevalling, wanneer je je kind borstvoeding geeft. Hierdoor is de kans op vaginale bloedingen kleiner en ben je sneller opgeknapt;
  • Je hebt veel contact met je kindje;
  • Borstvoeding is gratis;
  • Doordat de hormonale balans anders is tijdens het geven van borstvoeding is de kans op een postpartum depressie kleiner;
  • De ontlasting van je baby stinkt minder dan bij flesvoeding;
  • Voor moeder is er minder kans op auto-immuunziekten;
  • Borstvoedende moeders hebben minder kans op de ontwikkeling van eileiderkanker, borstkanker en diabetes type 2;
  • Borstvoeding is aangepast op de baby (dus jouw baby krijgt de beste voeding die hij of zij kan krijgen);
  • Borstvoeding ondersteunt het immuunsysteem;
  • Borstvoeding heeft een beschermend effect tegen maagdarminfecties, middenoorinfecties, obesitas en hypertensie voor je kind later;
  • Je baby heeft minder last van darmkrampjes omdat de ontlasting dunner is bij borstvoeding dan bij flesvoeding.

Nadelen van borstvoeding

  • Borstvoeding geven is niet voor iedereen even makkelijk. Je moet het echt leren;
  • Je kan merken dat je kleintje heftiger reageert als je bepaalde voedingsstoffen eet.
  • Je bent de enige die je baby kan voeden. Dus even een nachtje doorslapen, terwijl iemand anders het van je overneemt, is lastiger;
  • Wanneer je flesvoeding geeft, weet je precies hoeveel voeding je kind binnenkrijgt. Bij borstvoeding niet. Dus is er misschien de onzekerheid: drinkt mijn kind wel genoeg of niet te veel?
  • Het kan dat je niet genoeg melk aanmaakt, misschien omdat je moe of gestrest bent of gewoon omdat borstvoeding geven niet vanzelf gaat. Dat kan frustrerend zijn en emotioneel zwaar;
  • Je kan last hebben van tepelkloven en borstontsteking;
  • In het openbaar voeden vindt niet iedere moeder fijn;
  • Wil je stoppen met borstvoeding? Dat gaat niet van de ene op de andere dag. Je moet afbouwen en dat duurt even.

Feitjes en fabels

  • Veel vrouwen denken dat je van borstvoeding geven hangborsten krijgt. Dit is niet waar. Doordat er in de zwangerschap meer klierweefsel wordt aangemaakt (en dit na de zwangerschap weer verdwijnt) kunnen je borsten slapper aanvoelen na de zwangerschap. Dit wordt niet door borstvoeding veroorzaakt.
  • Je valt sneller af wanneer je borstvoeding geeft. Dit klopt. Omdat het geven van borstvoeding veel calorieën kost, val je sneller af.
  • Wanneer je kleine borsten hebt, kan je geen borstvoeding geven. Vrouwen met kleine borsten hebben ongeveer evenveel klierweefsel als vrouwen met grote borsten. Dit betekent dat vrouwen met kleine borsten zeker borstvoeding kunnen geven.

Wat kan ik doen wanneer borstvoeding geven niet lukt?
Als je moeite hebt met het geven van borstvoeding of je hebt vragen kan je altijd contact opnemen met een lactatiekundige. Zij heeft veel ervaring met borstvoeding en kan je vaak goed helpen. Ze heeft vaak veel tips en trucs om jou te helpen!

Heb jij je keuze al gemaakt?
Denk goed na over het geven van borst- of flesvoeding. Lees zoveel mogelijk over beide soorten voeding en richt je op betrouwbare informatie. Zet de voor- en nadelen die voor jou belangrijk zijn langs elkaar en heb het er eens met je partner over. Succes!

Liefs, Romi
Verloskundige (i.o.)

Bronnen
KNOV
Borstvoeding.com
Medische fysiologie, Bouman
Lactatiekundige Maria Oligschläger
WHO

 

Dit is de calculatiepagina. Hier kun je uitrekenen wanneer je uitgerekend bent; hoe veel weken je dus zwanger bent en hoeveel weken je nog tegoed hebt!

Wanneer was de EERSTE dag van de LAATSTE menstruatie?


Aantal dagen in je menstruatie cyclus?

Bereken